Ynglingens storhetstid

Ynglingens andre storhetstid kan vi vel kalle perioden på 60 og 70-tallet da barn og unge fylte opp lokalene i Madlaveien 24. Vi gikk på Barnas Hyggetime. i Guttassen og YAG, reiste til Vier og trente på Kiellandsmyrå.
Henrik Jacobsen kåserte om glansdagene i Y's men. Her kan du lese om Henriks mange gode minner fra barne- og ungdomsår i Ynglingen.

Einar spurte om eg kunne ha et innlegg i kveld om Ynglingens stolte historie - dvs. den perioden me hadde i Guttassen, YAG, Ungdoms- klubben, Unge Voksne og KFUM-kamaratene.

Og det kunne eg jo ikkje sei nei te.

Egentlig skulle verken Einar, Thorolv eller eg ha fortsatt i Ynglingen.
Samen med Stein Tore, Nødden og Otto Dag danna me gjengen ”The six fools”. Me fant på møje løye, syntes i alle fall me.
Six fools måtte jo ha sixpence. Seks lige skyggluer blei kjypt på salg, og de blei brukt flittig – og e i brug i kveld!
Me dominerte nok deler av ungdomsmiljøet i Ynglingen, og hadde bl.a eget rom i sovehuset på Vier. Nåde den som kom ubedt inn på six’en!
Me va utagerande og kjepphøge, men va glade i Ynglingen, tog lederansvar og bodde nærmast i Foreningen. Me fekk hørra av foreldrene våre at me likså godt kunne flytta sengå te Ynglingen.
Me va i Ynglingen fra tidlig ittemiddag te seine kvelden. Skoleresultatene blei derfor så som så, men du for ein lederutdanning me fekk med alt ansvaret me blei gitt og tog på oss!
Og skoleresultatene kom seg itte kvert.

Det seies at oppførselen te ”The six fools” blei tatt opp som egen sak på et hovedstyremøde. Sko’ disse rebellane få lov te å ture fram som de gjorde, eller sko de kallas inn på teppet for ein irettesettelse eller rett og slett ekskluderas fra Foreningen? Va ”The Six Fools” ein trussel for miljøet eller et munterasjonsråd og ein viktige miljøfaktor? Kanskje me skremde någen ungdommar vekk fra Foreningen? Siden me fortsatt går i Ynglingen, så gjørr eg regning med at Hovedstyret såg gjønå fingane med sprellå våre.

Men la oss starta med begynnelsen:

Det starta vel med Barnas Hyggetime. Syndags ittemiddag i Hæremsalen på Madlaveien. Me stod i lange kø for å komme inn. Paul Bjelland var dørvakt og sa ”ein og ein”. Otto John Espedal, Rolf Nordin og noen andre leda hyggetimen som bestod av andakt, allsang, konkurranser, flanellograf, lysbilder eller film. Filmane va enten ”Rakkarungene” eller filmen om ”De tre bjørnungene som raserte et kjykken med mel”. Men før filmen starta, sang me alltid:

”Ja nå er vi samlet i hyggelig lag, ja nå er vi samlet i hyggelig lag.
Så roper vi alle slukk lyset i tak. Så roper vi alle slukk lyset i tak.
Kom an så roper alle mann så høyt de kan: SLUKK LYSET!”

Og så kunne filmen begynna.

Itte kvert begynte me i ”Guttassen”, eller Gutteavdelingen som va det offesielle navnet. Me blei delte inn i grupper. På navneskiltå så va skrudd fast te stolryggen, stod det: Star - Frisk – Freidig – Fremmad - Modig osv. Kver gruppa hadde ein ledar så var et par år eldre enn oss menige, og me såg voldigt opp te disse. Det va alltid konkurranse mydlå gruppene i Gutteavdelingen. Kem så hadde flest frammøtte i gruppå og kor mange som hadde med seg sangbogå. Magne Sønnenå va hovedleder og sørget for ro og orden i forsamligå. Et ”isst” va nok te å dempa gemyttene hos hundre guttungar. Mødet ble alltid avslutta med ”Alltid freidig”.

Då me blei 14 år gjekk me øve i YAG (Yngres Avdeling Gutter). Jentene gjekk i YAP. Ein gong i året (eller halvåret?) hadde me fellesmøte med YAP. Det va alltid spennande. Då pynta me Duesalen med ballongar, men aldri avlange ballongar, fekk me beskjed om. Me lurte litt på det. Men de mest drevne visste grunnen. I YAG va Oddmund Bergsholm og Halvdan Torvik ledare. Me kom med i styret og fekk ansvar for å leda møder. Men fysst måtte me ringa te talaren eller kåsøren ei uga før og minn’an om at han sko komma. Eg va fysste suplant i YAG-styret og fryktelig nervøse då eg sko ringa. Eg hadde skreve opp alt eg sko sei på ein lapp. Det gjekk greit med telefonsamtalen, og talaren kom, og møde blei greit avvikla, itte så eg huske.

Itte mødene i YAG samla Oddisen guttane rundt seg og sko ha ein umiddelbare evaluering av talen eller kåseriet og møde som sådan. ”Ka syns dokker, guttar. Talt’ an om det han hadde fått te tema?  Va det spennande, eller kjedeligt? ”

Me blei lerte opp te å ikkje svelga alt rått, men tenka kritisk. Ein fantastiske lederskole! Me blei og lerte opp i skikk og brug. På et styremøte hjemma hos Oddisen fekk me boller, og guttane la innpå den eine bollå itte den andre. Kånå te Oddmund, hu Karen, va på kykkenet og blande saft då Oddisen sa: ”Hørr guttar. Når hu Karen komme inn igjen må dokker skrøyda av bollene hu har bakt.” Gjett om Karen fekk møje skrøyd!

Det e femti år siden, men sitte brent fast i hukommelsen, og episoden hos Oddisen dukke alltid opp når me e i selskab. Eg e alltid nøye med å gje vertinnen komplementer, og sjølsagt hjemma! Ikkje sant, Brit?

Så blei me ungdommar og fekk begynna i Ungdomsklubben. Eg hadde ansvar for PR og tegna plakatar som blei stifta opp på Svithun skole med stempel fra inspektør Dag Smith. Svithun va den gang realskole og gymnas og mange av Ynglingeungdommane gjekk her.

 

Me hadde flotte møder i festsalen i Ynglingen med variert program.
Då me ein nyttårsfest danste jenka i Festsalen va me redde for at golvet sko gje itte. Men det gjekk heldigvis godt. Golvet holdt, og ingen havna i Hæremsalen under.
På nyttårsfesten va der någen nye jenter, någen som ikkje gjekk i Ungdomsklubben. De va ihuga speidare og holdt te i kjellaren eller i telt. Mødrene te speidarjentene hadde nærmast tvunge de av gårde te nyttårsfesten. De hadde i anledning festen skifta fra brun garberdindrakt og brune snøresko te lekre selskapskjoler og sko med stiletthelar.

Nye jenter! De måtte me bli kjende med. Hu eg blei kjende med e Brit. Eg har kjent na’ i øve 50 år!

Foreningssekretær Osvald Grønning var ein viktige leder og et forbilde for oss denne tidå, ein rause og omsorgsfulle danske, praktiske og kreative på mange områder.

Mødene i Ungdomsklubben hadde me om lørdagskvelden. Itte mødene va me alltid ein gjeng så fulge Einar hjem. Han bodde i Langgadå, ikke langt fra Fiskapiren Det va ikkje det at han Einar felte og va redde for å gå hjem aleina, men det va spennande å gå gjønå byen seint ein lørdagskveld. Me såg foldlikar, kjerestepar og byoriginaler, men va aldri redde. Fast prosedyre på vei ner te sentrum va å hykka av någen hageportar av hengslene. Portane ble lyfta av og satt fint ved sidå av. På veien hjem fra byen satte me de som regel på plass igjen. Sama kor seine me va i seng lørdagsnåttå, va me alltid på plass i Petrikjerkå syndag kl 11.

Det satt alltid ein store gjeng fra Ynglingen i benkeradene.

Ka så gjorde at denne tradisjonen blei skapt, vett eg ikkje. Kanskje hadde far te Einar, han Anton Iversen, ein viss påvirkning, han va i ein årrekke formann i menighetsrådet i Petri.

Ein ting så trakk oss te kjerkå va at me itte gudstjenesten gjekk ner på Broen på Svithun hotell og tog ein brus eller ein kopp kaffi. Det blei et treffsted, någen kjangste på någen, og det endte kanskje med at de inviterte ei de hadde et godt aua te på kino om kvelden.

Syndags ittemiddag var det bibelstudiegrupper. Gruppene blei fordelt i patruljerommå i kjellaren med samling ittepå i Lillesalen. Her gjekk me gjønå oppgavene og diskuterte djube teologiske spørsmål.

Itte Ungdomsklubbtidå va det naturligt å gå øve i Unge Voksne. Me starta opp ein Unge Voksne-gruppe så fekk navnet Trekanten. Me hadde møder på Stikkinnomrommet i Wågehuset, og et Radionette
radio- og grammafonkabinett gjorde tjenesten som talarstol og på pianoet brillierte Einar Furuly alias ”Bingen”.

Parallelt med disse avdelingane blei KFUM-kameratene stifta for 50 år siden, og mange av oss kom med der. Ikkje adle va talenter, men va ligavel med i miljøet, va supportarar, trente og fekk någen b-kampar. Eg va litt hemma av nærsynthet- minus 8 i brillestyrke- men eg fekk meg såkalte idrettsbriller, runde med plastglass.

Under ein uvesentlige b-kamp på Kiellandsmyrå va kaptein på laget Arnfinn Gilje så oppgitt øve at eg ikkje turde heada ballen p.g.a brillene, at han brølte: ”Ofra brillene, Henrik! Ofra brillene!”
Hvilket eg ikkje gjorde. Eg meine at me tapte kampen.

Någen av oss så ikkje va någen talenter fekk gjerna lederoppgaver. Oppmann for yngre lag. Eg va oppmann for bla. Magne Nesvik. Me hadde ansvar draktene og for andaktane i garderoben i kjellaren i Wågehuset. Det va ikkje alltid lett. Det va greit å triva te ein andaktsbog og på den måten få gitt guttane et gudsord.

Thorolv gjekk gradene i speidaren, mens eg blei speidar fysst i voksen alder, når våre egne ongar trengte ledarar i harene og i ulvungen.

Vier stod sentralt. Utallige leirar. Itte kvert blei eg brussjef og stod for innkjøp av brus hos Gunnar Løviks brusfabrikk i Kongsgadå. Siden blei eg formann for Vierstyret og hadde ansvar for bla.vedlikehold og reperasjoner. Knuste ei vindusruda på leirstedet, va det å ta bussen inn te Vier, ta mål og reisa te byen. Nytt glass blei bestilt hos ein glassmester, og så va det å ta bussen inn igjen, itte någen dagar, for å setta inn den nya rudå.

Me kom med i hovedstyret i ung alder. Lange kjedelige møder, men pliktfølesen gjorde at me stilde opp og lerte møje nytt.
Dessuden va der vinabrød i pausen! Me fekk stadig nye lederoppgaver, og blei trygge på å snakka foran ein forsamling.
Me gjekk ”Tre-trinn-lederkurs” og lerte å setta opp kjøreplan for mødene. Någen fekk te og me reisa te Oslo te Rønningen folkehøgskole på lederkurs.

Eg kan ikkje se tebage på ein radikale kristelige omvendelse. Sånn va ikkje forkynnelsen i Ynglingen. Me vokste inn i troen. Sånn tror eg mange med meg hadde det. Någen kalte oss for cola-kristne, andre sa vane-kristne eller at me va ynglinge-kristne.

Miljøet i Ynglingen va aldri særlig karismatisk, men me visste ka me trodde på og va stolte av den internasjonale bevegelsen med va knytta te. De stysste religiøse opplevelsane hadde eg for min del på Vier, særlig på påskeleirane. Bibeltimer i peisastuå, andakt og sanger om kvelden. Og ittepå gjekk me svermetur i mørknå. Men de opplevelsane va ikkje av religiøs art.

 

Ragnhild Olsen va den fysste ettåringen i Ynglingen. Hu kom fra Horten, tror eg. Hu fekk oss te spela teater, såkalte situasjonsspel: ”Der gis intet dakapo” av Hans Grydeland va ett av de, og me framførte det med stor innlevelse på scenen i Festsalen. Den same gjengen satte någen år seinare opp ein operette som bl.a Sindre Eide og Tormod Wassbø forfatta og spelte då de gjekk i ungdomsklubben: ”Frisøren i Torino.” Om Melvin Kroksleiven som forvilla seg te Italia og forelske seg i Gina Vivatti, ein skjønnhed fra Torino.

Jesusbevegelsen kom litt for seint te at me i vår aldersgruppe blei greben av det føleri og åndelighet som den representerte. 

Men i Sky Sing, derimod, pekte de mod himmelen. ”One Way”, sa de og pekte. Greta Pettersen va sekretær i Foreningen på den tidå og irriterte seg øve de unge så satt på golvet, pekte og sang åndelige sangar og ikkje rydda Festsalen skikkelig itte seg. ”Det e greit at dokker pege og lese i bibelen, men stolane ska og ryddas på plass! Ikkje gløm det. Så sett i gang og rydd, så kan dokker pega ittepå!”

I 1966 ble det avholdt ein store internasjonale konferanse for YMCA i Madlaleiren. Ynglinge-ungdommen fekk oppgaver i bl.a et service-team, og me skrelde poteter, redde senger og fekk praktisera engelsken, og mange knytta kontakter med udlendingane. 800 deltakere fra alle verdens hjørner va samla under mottoet :”I want to be free!” Någen fra service-teamet henta amerikanske deligater på Sola. Forundringen va store då de kom tebage og fortalte at amerikanarene kom ud av flyet i shorts og t-skjorta! Å reisa med fly va for oss ein så hellige handling at ein minst burde vore kledd dress og slips.

Treffen Snack i Wågehuset va et samlingspunkt, og røyken stod tett i det gamle Stikkinnom-rommet. ”Ynglingens åpne dør te gadå” , ”Et varmt gadehjørna”, som det hette. Någen av oss blei utfordra av Sindre til å vera miljøarbeidare, dvs å gå rundt på bordene og drøsa med ungdommane, holde brettspell og sørga for ro og orden. Det va ein heisen oppgave! Den som håndterte ungdommane best, va nok ei snille bestemor, Klara Torgersen, som stod bag disken og kokte pylser i smultgrydå. Hun var elska av rabagastane. Nåde den så tulde med fru Torgersen!

Så kan ein 50 år seinare lura på: Ka va vitsen? 

Sko me heller ha satsa på någe aent enn å gå i Ynglingen? Spela golf eller ble politikar? 

Har de vært forgjeves adle de årå me har tilbragt i Ynglingen?

Mange har vore innom Foreningen og forsvonne, men någen av oss e blitt verande, har tatt ansvar, i kjærlighed te KFUK/KFUM.
Me har blitt ved vår lest under mottoet: Ungdommen for Kristus.

Uansett:
Det va ei lykka at me ikkje blei eksluderte fra Ynglingen den gongen for 50 år siden!